Gaps diyeti nedir, kimler tarafından neden ve nasıl uygulanır?

Gaps diyeti nedir, hangi amaçla uygulanır?

Gaps diyeti en sade açıklamasıyla; bağırsak rahatsızlıklarının tedavisini desteklemek ve bağırsaklarin sağlıklı çalışmasını korumak amacıyla yapılan bir sağlıklı beslenme programıdır. Gaps diyetini, ruh ve bağırsak sağlığı diyeti olarak adlandırırsak da yanılmış olmayız. Çünkü, Gaps diyeti bağırsak düzenini sağlarken, ruh sağlığını da iyileştirmektedir.

Bağırsaklarda meydana gelen rahatsızlıklar ile metabolik ve psikolojik rahatsızlıklar genellikle paralel çift yönlülük göstermektedir. Psikolojik ve metabolik sorunlar bağırsak düzenini etkilerken; bağırsaklarda meydana gelen sorunlar da psikolojiyi ve metabolizmayı olumsuz yönde etkilemektedir.

Bağırsaklar vücudun en fazla sorumluluğa sahip organlarından birisidir. Vücuda alınan besinlerin emilimi ve posalarının atımı bağırsakların işlevlerindendir. Bağırsaklarda oluşabilecek en küçük bir rahatsızlık hayati riskler meydana getirir. Bu sebeple bağırsak sağlığı, sağlıklı bir yaşam için hayati öneme sahiptir.

Gaps diyeti bu noktada bağırsak sağlığı ve düzeni açısından oldukça önemli bir sağlıklı beslenme programıdır. Bu diyet ile normal bağırsak motilitesi korunur; düzensizlik varsa giderilmesi desteklenir.

Gaps diyeti kimler için, neden gereklidir?

Bağırsak hastalıkları başta olmak üzere ruh sağlığını etkileyen hastalıklar; cilt, kas, kemik hastalıkları; alerjik ve iltihaplı hastalıklar, zihin aktiviteleri ile ilgili hastalıklar; yani fizyolojik sendromlar ile otoimmün hastalıklar, gaps diyeti gerektiren veya yapılması halinde tedavinin desteklendiği hastalıklardır. Listeleyecek olursak;

  • Bağırsak sendromları,
  • Obsesif kompulsif nevroz,
  • Hiperaktivite,
  • Disleksi,
  • Dispraksi,
  • Uyku problemleri,
  • ALS,
  • Otizm,
  • Gelişmede gerilik,
  • Depresyon ve anksiyete,
  • Dikkat eksikliği,
  • Epilepsi,
  • Şizofreni,
  • Bipolar,
  • Hafıza sorunları,
  • Kronikleşen yorgunlukluk hali,
  • Migren atakları,
  • Çölyak hastalığı,
  • Multiple skleroz(MS) hastalığı,
  • Tansiyon rahatsızlıkları,
  • Sistit,
  • Tiroit,
  • Diyabet,
  • Anemi,
  • Parkinson,
  • Lupus,
  • Fibromiyalji,
  • Eklem rahatsızlıkları,
  • Akne ve bağlantılı cilt sorunları,
  • Demir eksikliği,
  • Alerjik hastalıklar ve gıda alerjileri,(alerji ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için ‘Alerji nedir, neden olur? belirtileri,türleri tanı ve tedavisi‘ Başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz).
  • Artrit,
  • Romatoid artrit,
  • Regl öncesi sendromu PMS ve regl şikayetleri,
  • Demans(bunama) ve Alzheimer(önlenmesinde),(Alzheimer ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için ‘Alzheimer hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir? Önlemek için‘ Başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz).
  • Enzim bozuklukları ve hormonel bozukluklar
  • Kulak enfeksiyonu
  • Glüten intoleransı,
  • Sedef hastalığı,
  • Egzama,

Gaps diyeti ile bunlar gibi birçok hastalığın iyileşme ve tıbbi tedavi süreci desteklenebilmektedir.

Bahsedilen bağırsak hastalıklarının en önemlisi Sızıntılı bağırsak sendromu olarak bilinen rahatsızlıktır. İnce bağırsak duvarında çeşitli sebeplerle meydana gelen hasar, geçirgenlik olarak nitelendirilen durumunun olsumasına neden olur. İnce bağırsak duvarında oluşan hasar sebebiyle bağırsaklar vasıtasıyla dışarı atılması gereken maddeler (sindirilmemiş gıdalar, zehirleşmiş atıklar, toksinler, çeşitli kimyasallar) hasarlı bölgeden sızarak kana karışır ve bu durum birçok hastalığa kaynaklık eder.

Bu noktada bağırsaklardaki yararlı bakterilerin korunması büyük önem taşımaktadır.

Bağırsak florasını bozan durumlar;

  • Bilinçsiz ilaç kullanımı ve özellikle gereksiz yere antibiyotik ilaçlar alınması,
  • Bilinçsiz uygulanan diyetler,
  • Virüs kaynaklı enfeksiyonlar,
  • Bakteri kaynaklı enfeksiyonlar,
  • Kötü beslenme,
  • Probiyotik gıdaların yetersiz tüketilmesi,
  • Olumsuz çevresel koşullar (alt yapı sorunları bulunan, içme sularının sağlıksız olduğu kentlerde yaşamak gibi)
  • Yanlış spor uygulamaları,
  • Psikolojik etkenler,
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması,
  • Su tüketiminin yeterli miktarda olmaması.
  • Hazır gıdaların tüketilmesi,
  • Karbonhidrat ağırlıklı beslenme,
  • Beklemiş-bakteri üretmiş gıdaların tüketilmesi, (konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi için ailenotlari.com sitesinin küf oluşumu, küflü gıdaların tüketilmesi başlıklı içeriğe göz atabilirsiniz).

Bağırsaklardaki denge bozulduğunda, yararlı bakteriler azalırken zararlı bakterilerde artış gözlenir. Zararlı bakteriler bağırsakların normal motilitesini sürdürememesine neden olur ve bağırsak rahatsızlıkları ortaya çıkar. Bu durumda bağırsaklardaki yararlı bakteriler olan probiyotiklerin seviyesini arttırmak hedeflenir.

Gaps diyeti, probiyotiklerin seviyesini yükseltir ve zararlı bakterilerin güçsüzleşmesini sağlar. Bunun için Gaps diyetinde, fermente edilmiş gıdalar ile probiyotik takviyelerinden yararlanılır.

Gaps diyetinde temel gıdalar:Gaps diyeti nedir, neden ve nasıl uygulanır

Bağırsakların işlevini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için bağırsaklara yardımcı olan, bağırsakların yükünü hafifleten, bağışıklığı güçlendiren ve sindirim sistemini düzene sokan birtakım temel besinler bulunmaktadır. Bu besinler bağırsaklar ile bağışıklık ve sindirim sistemleri üzerindeki etkilerinden dolayı Gaps diyetinin de demirbaş gıda maddeleridir. Bu gıdalar:

  • Evde hazırlanan ilikli kemik suyu,
  • Kırmızı et,
  • Balık,
  • Tatlı patates,
  • Evde yapılan kefir (kefir tohumu ile hazırlanır)
  • Evde yapılan yoğurt,
  • Evde hazırlanan fermente edilmiş sebzeler ve fermente sebze suları(sirke, turşu vb.)
  • Kırmızı pancar,
  • Avokado,
  • Yer elması,
  • Evde yapılmış Lahana turşusu,
  • Hindistan cevizi yağı,
  • Balkabağı.

Gaps diyetinin 3 aşaması:

Gaps diyeti sürekli bir diyet degildir; hazırlık/başlangıç, uygulama ve çıkma aşamalarından oluşur. Tüm aşamaların tamamlanması kişiye ve kişinin sağlık durumuna göre 1,5-2 yıl kadar sürüyor.

1.Aşama: Gaps diyetine giriş

İlk olarak vücudun diyete alıştırılması ve hasar görmüş bağırsak duvarının yatışması gereklidir. Bunun için bağırsaklara zarar veren gıdalar beslenme programından çıkartılmalı, yaşam biçimi ve beslenme koşulları düzenlenmelidir. Bu aşamada karın ağrıları, ishal ve bulantı gibi birtakım rahatsızlıkların ortaya çıkması olasıdır. Bu rahatsızlıklar genellikle diyetin ilk bir iki haftasında görülür. Daha sonrasında hafifleyerek kaybolur.

Gıda intoleransı bulunan kişilerin bu aşamayı biraz daha uzatmaları, uyum sağlama ve gıda intoleransını ekarte etme konularında yarar sağlayacaktır.

Diyete uyum başladıktan sonra ve şikayetlerde iyileşme gerçekleşince bir sonraki aşamaya geçilebilir.

2. Aşama: Gaps diyetine tam geçiş;

Tam anlamıyla gaps diyetine uygun beslenme aşamasıdır. Bu aşamada Gaps diyetine uygun malzemelerle, uygun yemekler pişirilmeli ve diyette önerildiği şekilde tüketilmelidir. İyileşme tam anlamıyla sağlanana kadar bu aşama sürdülür. Ardından gaps diyetinin son aşaması olan çıkış aşamasına geçilir.

3. Aşama: Diyetten çıkış;

İyileşme süreci tamamlandıktan sonra artık yasaklı gıdaların yeniden tanıtılması aşamasına geçilir. Bu aşama genellikle ilk patates ve glüten içermeyen fermente edilmiş tahılların tanıtılması ile başlar. Fakat bu noktada dikkat edilmesi gereken iyileşmenin gerçekleştiğindwn emin olmaktır. Öyle ki, bağırsaklar işlevlerini sağlıklı şekilde 6 ay kadar sürdürebiliyor olmalıdır. Aksi halde tam diyete devam edilmelidir.

Özetle;

Uzun, yorucu ve başlarda zor bir diyet uygulaması olmasına karşılık, sonucunda bedenen ve ruhen büyük bir rahatlama ve iyileşme sağlanıyor. Diyetin başlangıç aşamasından sonra alışma gerçekleştiğinden diyet daha kolay ve eğlenceli bir hal alıyor. Ayrıca zaman ilerledikçe hissedilen iyileşme, kişiye doğal motivasyon olarak dönüyor.

Bir önceki yazımız olan D vitamini önemi ve faydaları? Eksikliği, fazla alınması başlıklı makalemizde D vitamini, D vitamini eksikliği ve D vitamini eksikliği nedenleri hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir