Alerji nedir, Neden olur? Belirtileri? Türleri? Tanı ve tedavisi?

Birçok kişide kronik olarak görülen alerji rahatsızlığı nedir, neden olur, belirtileri nelerdir, hangi türleri bulunur, tanısı ve tedavisi nasıl yapılır?

Alerji nedir, Neden olur?

Alerji, bünyesel olarak bazı kişilerin bazı maddelere karşı aşırı hassasiyeti ile ortaya çıkan, kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, ciddi ve oldukça yaygın bir rahatsızlıktır. Daha çok genetik olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir. Fakat yanlış ve yetersiz beslenme, yetersiz uyku, aşırı yorgunluk veya gebelik hali gibi dış faktörlerin etkisiyle bağışıklığın zayıfladığı dönemlerde genetik etkilerden bağımsız olarak da görülebilmektedir.

Vücuda giren toz, akar gibi yabancı maddeleri zararlı olarak algılayan hücreler, bu maddelerle savaşırken yoğun histamin proteini salgılarlar. Histamin etkisiyle de alerjik reaksiyon olarak adlandırdığımız kaşıntı, hapşırık gibi semptomlar ortaya çıkar. Böylece alerji durumu oluşur.

Alerjinin yaygın belirtileri:

Alerjik semptomlar alerjinin türüne göre değişmektedir. Bununla birlikte en yaygın belirtileri;

  • Burunda ve boğazda kılcal damarların şişmesine bağlı olarak ortaya çıkan daralma ve neticesinde görülen burun ve boğaz tıkanıklığı.
  • Burunda ve boğazda kaşıntı.
  • Zor nefes alma ve nefes darlığı.
  • Kızarıklık.
  • Kaşıntı.
  • Burun akıntısı ve hapşırma krizleri.
  • Baş ağrısı.
  • Sinüslerde doluluk.
  • Göğüs sıkışması.
  • Ishal,
  • Boğaz gıcıklığı ve öksürük.
  • Midede ağrı ve bulantı.
  • Geniz akıntısına bağlı bulantı hissi.
  • Deri döküntüsü.
  • Gözlerde kızarıklık, şişme, sulanma, batma hissi, çapaklanma, ışık hassasiyeti ve kaşıntı.

Bu gibi belirtiler özellikle mevsim geçişlerinde veya alerjiye sebep olabilecek faktörlere maruz kalındığında ortaya çıkabilen alerjik belirtilerdir. Genellikle birkaç belirti aynı anda görülür.

Alerjinin türleri nelerdir?

Alerjinin birçok farklı sebebi bulunmaktadır ve bu sebeplere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Haliyle farklı sebeplerle oluşan, farklı alerji türleri bulunmaktadır. Alerjinin türüne göre yukarıda saydığımız belirtilerden birkaçı ortaya çıkmaktadır. Alerjinin türleri;

  • Alerjik rinit (Bahar nezlesi, bahar alerjisi, saman nezlesi, polen alerjisi gibi farklı isimlerle de bilinir.)
  • Alerjik konjonktivit (Gözlerde oluşan bir alerji türüdür).
  • Alerjik astım (Genellikle genetik kaynaklıdır).
  • Atopik dermatit (Bebeklerde 6 ay ile 2 yaş arasında ve küçük çocuklarda yaygın olarak görülen çocuk egzaması adıyla da bilinen alerjik rahatsızlıktır).
  • Anafilaksi (Birçok nedene ve diğer alerji türlerine bağlı olarak ortaya çıkabilen ağır bir alerjik reaksiyondur. Ölümcül etkileri bulunmaktadır. Besinler, lateks maddesi, böcek ısırmaları, ilaçlar anafilaksiye neden olabilen bazı faktörlerdir).
  • Gıda alerjisi (Genellikle süt ve süt ürünleri gibi protein bakımından zengin besinlere karşı aşırı hassasiyete bağlıdır).
  • Ürtiker (Birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen alerji türlerindendir).

Alerjinin tanısı ve tedavisi nasıl yapılır?

Alerjinin tanılanması için alerjik belirtilerin görülmesi ile bir uzmana başvurup, fiziki muayene ve alerji testi yaptırılması gerekmektedir.

Alerji testi 3 farklı şekilde yapılmaktadır.

  1. Prick testi; Kolların iç kısmına uzman tarafından ince çizikler atılır ve ardından alerjen içeren 30 kadar solüsyon bu çiziklerin üzerine damlatılır. 30 dakika boyunca hasta bekletilir. 30 dakika sonunda hangi çizik çevresinde alerjik etki görülürse o maddeye karşı alerji olduğu tespit edilmiş olur.
  2. Patch testi; Egzamalı alerjilerin tanılanmasında kullanılan yöntemdir. Bu kez solüsyonlar bir bant üzerine damlatılarak, bant hastanın sırtı yapıştırılır. Bu şekilde iki gün bekletilir ve ardından alerji sebebi maddeler belirlemiş olur.
  3. Kan testi; Kan testi ile kandaki lgE seviyesi ölçülür. Şayet kişi alerjik ise, kandaki lgE seviyesi normal kişilere göre yüksek çıkacaktır.

Alerjinin tanılanmasının ardından kişiye alerji türü doğrultusunda tedavi uygulanır. Genellikle hafif semptomlarda antihistaminik ilaçlar ya da kortizon ile yatıştırıcı tedaviler uygulanır.

Daha ağır durumlarda ise 6-12 aylık aşı tedavisi ya da dil altı damlası kullanılır. Bu tedavide aşı içeriği, kişinin alerjisi olan madde ile hazırlanmaktadır. Düşük dozlarla başlanıp, doz yükseltilerek alerjik hastaya geniş zaman zarfında uygulanır. Böylece hastanın bağışıklığı, alerjisi olan maddeyi tanır ve alerjik reaksiyonlar ortadan kalkar.

En doğru tedaviyi doktorunuz belirleyecektir. Yardımcı tedavi olarak ise, doktorunuza danışmak suretiyle doğal antihistaminik etkiye sahip bir beslenme programı belirleyebilirsiniz(antihistaminik etkiye sahip besinlerle ilgili daha fazla bilgi için ailenotlari.com isimli sitedeki doğal antihistaminik etki sağlayan 4 besin isimli yazıya göz atabilirsiniz).

Bunun dışında alerjinizi tetikleyecek faktörlerden mümkün olduğunca uzak durmanızda yarar vardır.

Bir önceki yazımız olan Bulantı kusma ishal semptomları sebepleri, tedavisi başlıklı makalemizde bulantı, bulantı kusma ishale ne iyi gelir ve bulantı sebepleri hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir